Phân tích bài thơ Cảnh Ngày Hè của nhà thơ Nguyễn Trãi rất hay

Đề bài: Phân tích bài thơ Cảnh ngày hè của nhà thơ Nguyễn Trãi

Bài làm

Nguyễn Trãi là một người hội tụ những phẩm chất cao quý, đối với nước ông vẹn lòng nhất mực trung thành, với cha mẹ trọn vẹn chữ hiếu và hơn hết ông là con người uyên bác tài năng vượt trội. Không những thế, Nguyễn Trãi còn là một tác gia văn học lớn, để lại cho nền văn học nước nhà những tác pphaarm vô cùng có giá trị thúc đẩy quá trình phát triển văn học dân tộc.Và một trong những bài thơ đó, bài thơ “Cảnh ngày hè” đã cho chúng ta thấy được vẻ đẹp con người của Nguyễn Trãi với tình yêu thiên nhiên yêu nước thương dân.

Sinh thời Nguyễn Trãi đã nói:

Non nước cùng ta đã có duyên

Có mối lương duyên với thiên nhiên, ông đã đến với thiên nhiên trong bất cứ hoàn cảnh nào. Thi nhân đã mở rộng tâm hồn mình đón nhận mọi vẻ đẹp non nước trong hoàn cảnh:

Rồi hóng mắt thuở ngày trường

phan tich bai tho canh ngay he - Phân tích bài thơ Cảnh Ngày Hè của nhà thơ Nguyễn Trãi rất hay

Phân tích bài thơ Cảnh ngày hè

Câu thơ đọc lên nghe thật khác lạ. Vốn dĩ thể thơ thất ngôn bát cú đường luật ngắt nhịp 4/3 với tư tưởng xuất sử thành tài, khuôn vàng thước ngọc, sống khép mình trong tư tưởng lánh đời. Nhưng ở đây, thi nhân dùng cách ngắt nhịp 1/2/3 chậm rãi khoan thai sâu lắng từ tốn thể hiện một lối sống nhàn. Liệu tâm hòn thi nhân than nhàn hay không hay tâm ông vẫn lo lắng cho vận nước nhà? Đọc câu thơ hiện lên một Nguyễn Trãi thật khác lạ, một con người rất bình thường, rảnh rỗi cả một ngày dài. Vì vậy câu thơ là một lời xác nhận một tâm thế để nhà thơ hoà mình vào tâm hồn mình vào thiên nhiên cảnh vật, vào cuộc sống dân dã. Và với tình yêu thiên nhiên sâu sắc trong tâm hồn thi nhân, ông đã vẽ lên bức tranh sinh động về cảnh hè

Xem thêm:  Chấp nhận thi rớt còn vinh dự hơn gian lận khi thi

Hoè lục đùn đùn tán rợp giương

Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ

Hồng liên trì đã tiễn mùi hương

Lao xao chợ cá làng ngư phủ

Dằn dỏi cầm ve lầu tịch dương

Nhà thơ Nguyễn Trãi đưa những nét bút liên tiếp, một bức tranh sống động phong phú. Cảnh vật có  cây hoè màu xanh như một tán ô che rợp mát một vùng. Màu đỏ của hoa lựu, rực rỡ như ngọn lửa. Trong hồ hoa sen hồng toả hương thơm mát. Trên lầu cao có nắng vàng của hoàng hôn. Cảnh sắc thật sinh dộng, màu sắc phong phú, mang những gam màu nóng, nổi, đậm. Nhà thơ thật tinh tế khi lựa chọn hoà phối sắc màu tuyệt diệu làm nên linh hồn của vạn vật, nói lên sự chín mùa của mùa hè, rực rỡ sắc hương nhất, đẹp nhất, ngọt ngào nhất. Không những thế, mỗi cảnh vật đang chứa đựng những sức sống rạo rực từ bên trong. Với việc sử dụng lối ngắt nhịp linh hoạt của những câu thơ tạo nên sự sống không ngừng, không nghỉ đang thôi thúc tự bên trong “đùn đùn”, hết lớp này đến lớp khác, giương và phun ra, lan toả khắp nơi nơi. Hơn hết, cnahr ngày hè còn được phác hoạ qua cảnh hoàng hôn. Đó quả là một bức tranh thiên nhiên vạn vật căng đầy viên mãn. Sự sống ấy đang trở nên diệu kỳ hơn bao giờ hết ngay cả trong khoảnh khắc chiều tàn. Bức tranh ấy, không chỉ có màu sắc mà còn rộn rã âm thanh, đó là nguồn gốc của sự sống. Bằng nghệ thuật đảo ngữ “lao xao” làm nổi bật lên âm thanh lao xao của chợ cá. Nguyễn Trãi đã đưa chợ cá làng ngư phủ vào tâm điểm của ngày hè một cách tinh tế. Muôn vàn âm thanh hoà quyện vào nhau, vẳng lên từ đằng xa là một nét sinh hoạt thường ngày của xóm chài. Đây không đơn thuần là sự lắng nghe mà thi nhân lắng nghe bằng cả trái tim nhân hậu của mình với những con người da rám, lưng trần được diễn tả qua cụm từ “làng ngư phủ”. Nhà thơ Nguyễn Trãi viết bài thơ “Cảnh ngày hè” bằng chữ Nôm, nhưng thi nhân lại dùng chữ Hán điểm xuyết vào bài thơ, để thể hiện một cách gọi trân trọng mến thương. Rảo bước trên đường làng, phảng phất tiếng ve ùa vào trong lòng nhà thơ. Thi nhân đã dùng nghệ thuật lấy động tả tĩnh, nổi bật lên thời gian chiều êm đềm thanh bình. Chỉ có hai từ thuần việt “dắng dỏi” mà đủ sức gợi lên không khí mùa hè quê hương, một mùa hè vô cùng sôi động. “Dắng dỏi” là từ láy gợi tiếng ve kêu muôn tiếng hoà thành một, tựa như một bản nhạc ngân lên không ngởt làm nên khúc nhạc chiều hôn. Chỉ với năm câu thơ với cách sử dụng từ ngữ bình dị đã làm sáng lên tâm hồn nhà thơ. Đây là một bức tranh thơ có nhạc có hoa, hài hoà màu sắc, vừa có hình vừa có hồn vừa gợi tả vừa sâu lắng.

Xem thêm:  Nguyễn Du được xem là "một trái tim lớn, một nghệ sĩ lớn"

Tưởng chừng tâm hồn nhà thơ đắm chìm hoàn toàn vào khung cảnh thiên nhiên, với đất trời vạn vật. Nhưng thực chất, tâm hồn ấy vẫn thiết tha với đời với nước, không ngừng nghĩ về nhân dân:

Dẽ có Ngu cầm đàn một tiếng

Dân giàu đủ khắp đòi phương

Cảnh ngày hè quyện với tình người thiết tha nồng nàn, lòng nhà thơ như muốn trẻ lại tự đáy lòng mình, thi nhân lại nguyện ước: muốn có cây đàn  để gảy lên khúc nam phong để cho dân được no đủ. Câu kết chỉ vỏn vẹn sáu chữ với nhiệp thơ 3/3, mượn điều đó nói hộ thi nhân với ước muốn trọn vẹn, ước mong dân giàu đủ nhưng đủ ở khắp mọi miền đất nước. Ước nguyện của thi nhân thật cao đẹp làm sao, đúng là con người dành cả đời nghĩ về dân về nước.

Qua bài thơ Cảnh ngày hè, chúng ta thấy được tâm hồn yêu thiên nhiên nhường nào của nhà thơ Nguyễn Trãi và thấy được con người cốt cách của Người. Và tư tưởng thân dân của Nguyễn Trãi đến nay vẫn còn nguyên giá trị thẩm mỹ và tinh thần nhân văn sâu sắc.

Hoa