Phân tích bài thơ Thu Điếu của tác giả Nguyễn Khuyến rất hay

Phân tích bài thơ Thu Điếu của tác giả Nguyễn Khuyến

Bài làm

Trong tứ mùa thì người ta luôn nhắc nhớ đến mùa thu – một mùa gợi ra biết bao nhiêu nghĩ suy sâu lắng. Mùa thu với khung cảnh lá vàng, gợi nhẹ buồn man mác cứ khơi gợi trong lòng mỗi người một điều gì đó luyến thương. Có lẽ vậy mà mùa thu dường như cũng đã đi vào thơ ca, nhạc, họa. Góp cho mình một cách nhìn nhận riêng về mùa thu thì Nguyễn  Khuyến đã sáng tác ra chùm 3 bài thơ thu, trong đó nổi bật nhất chính là bài thơ “Thu điếu” – một bài thơ điển hình cho mùa thu của làng cảnh Việt Nam. Thông qua đây ta nhận thấy được tình yêu thiên nhiên, yêu mùa thu đẹp gắn liền với tình yêu quê hương tha thiết biết nhường nào.

Bài thơ “Thu điếu" được viết bằng thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật, sử dụng ngôn ngữ  tinh tế, hình tượng và biểu cảm. Có thể thấy được chính cảnh thu, trời thu xinh đẹp của làng quê Việt Nam lúc này đây dường như hiện lên trong dáng vẻ và màu sắc tuyệt vời dưới ngọn bút thần tình của tác giả Nguyễn Khuyến.

Với hai câu đầu nói về ao thu và chiếc thuyền câu với nước ao “trong veo” toả hơi thu lạnh lẽo. Chưa hết, bức tranh thu như còn có cả sương khói mùa thu như bao trùm cảnh vật. Chính với nước ao thu đã trong lại trong thêm, khí thu lành lạnh lại trở nên vô cùng lạnh lẽo. Chính ở trên mặt nước hiện lên thấp thoáng một chiếc thuyền câu rất bé nhỏ, chiếc thuyền câu này bé tẻo teo. Rồi ngay cả cái ao và chiếc thuyền câu là hình ảnh trung tâm của bài thơ đã được tác giả chọn lựa thì nó cũng chính là hình ảnh bình dị, thân thuộc, đáng yêu của quê nhà. Theo như tác giả Xuân Diệu cho biết vùng đồng chiêm Bình Lục, Hà Nam thì có cơ man nào là ao, nhiều ao cho nên ao nhỏ, ao nhỏ thì thuyền câu cũng theo đó mà cứ bé tẻo teo:

Ao thu lạnh lẽo nước trong veo

Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo

Với hai câu thơ này thì chính với các từ ngữ đặc sắc được thể hiện trong bài đó chính là: lạnh lẽo, trong veo, bé tẻo teo như đã gợi tả đường nét, dáng hình, màu sắc của cảnh vật thêm với đó chính là sắc nước mùa thu; âm vang lời thơ như tiếng thu, hồn thu vọng về mãi không nguôi ngoai được.

Xem thêm:  Suy nghĩ về ô nhiễm môi trường

Tiếp đến với hai câu thơ tiếp theo trong phần thực ta nhận thấy được đây cũng chính là những nét vẽ tài ba làm rõ thêm cái hồn của cảnh thu thêm điển hình và đẹp đẽ hơn:

Sóng biếc theo làn hơi gợn tí

Lá vàng trước gió khẽ đưa vèo

Với cái màu “biếc” của sóng hoà hợp với màu vàng của chiếc lá dường như cũng đã lại vẽ nên bức tranh quê đơn sơ mà lộng lẫy. Thêm với đó chính là phần nghệ thuật đối trong phần thực rất điêu luyện. Hình ảnh lá vàng rồi kết hợp với đó chính là sóng biếc. Nguyễn Khuyến đã lấy tốc độ vèo của lá bay để tương ứng với mức độ của gợn sóng. Với các dùng từ ngữ và chọn lựa hình ảnh như vậy ta mới cảm nhận thấy được đây thực sự là một trong những chọn lựa đúng đắn và thật tài tình của tác giả. Thêm với đó thì khi sử dụng hai câu luận mở rộng không gian miêu tả. Người  ta còn có thể cảm nhận thấy được chính với bức tranh thu có thêm chiều cao của bầu trời tưởng chừng như cứ xanh ngắt với những tầng mây cứ lơ lửng như trôi theo chiều gió nhẹ.

Nguyễn Khuyến cũng đã sử dụng màu “xanh ngắt” chứ không phải là màu xanh khác. Bởi ở đây xanh ngắt chính là màu xanh mà có chiều sâu. Thêm với đó thì trời thu không mây (mây xám), mà với màu xanh ngắt một màu thăm thẳm. Cái xanh ngắt đã gợi ra cái sâu, cái lắng của không gian thêm với đó chính là một cái nhìn vời vợi của nhà thơ, của ông lão đang câu cá ung dung. Điểm nhìn nghệ thuật như đã thay đổi, ông lão câu các đưa mắt ngắm nhìn phong cảnh làng quê và nhận thấy rằng mọi người như đã ra đồng hết. Hình ảnh thôm xóm lúc này như cứ vắng lặng biết bao.

Ngõ trúc quanh co khách vắng teo

Có thể với những câu thơ trên như đã khiến cho cảnh vật êm đềm, thoáng một nỗi buồn cô tịch, hiu hắt. Thêm với đó là hình ảnh người câu cá như đang chìm trong một giấc mộng mùa thu. Thực sự tất cả cảnh vật từ mặt nước ao thu lạnh lẽo và cho đến hình ảnh chiếc thuyền câu bé tẻo teo như cố thu mình lại. Rồi sử dụng từ sóng biếc cho đến những chiếc lá vàng, rồi thì tầng mây lơ lửng cho đến cả ngõ trúc quanh co,… Tất cả như đã hiện lên với đường nét, màu sắc, âm thanh  có khi thoáng chút bâng khuâng, thoáng một chút man mác, nhưng rất gần gũi, thân thiết với mọi con người Việt Nam. Thêm với đó chính là phong cảnh thiên nhiên của mùa thu quê hương sao đáng yêu, sao mà đẹp đến thế?

Xem thêm:  Văn chương

Loading...

Phân tích bài thơ Thu Điếu của tác giả Nguyễn Khuyến rất hay

Phân tích bài thơ Thu Điếu

Độc giả sẽ cảm nhận thấy được chính cái ý vị của bài thơ “Thu điếu” là hai câu kết vô cùng đặc sắc và mang cả tình thu ở trong đó:

Tựa gối ôm cần lâu chẳng được

Cá đâu đớp động dưới chân bèo

Cụm “Tựa gối ôm cần” như muốn lột tả được tư thế của người câu cá cũng là một tâm thế nhàn của một nhà thơ đã thoát vòng danh lợi. Có lẽ rằng cũng chính cái âm thanh cá đâu đớp động mà Nguyễn Khuyến gợi tả, nhất là từ “đâu” dường như cũng đã gợi liên sự mơ hồ, xa vắng và chợt tỉnh. Và người câu cá ở đây chính là nhà thơ, một ông quan to triều Nguyễn luôn luôn yêu nước thương dân nhưng bất lực trước thời cuộc. Chính ông cũng không cam tâm làm tay sai cho thực dân Pháp đã cáo bệnh, từ quan. Có thể nhận thấy được đứng đằng sau câu chữ hiện lên một nhà nho thanh sạch trốn đời đi ở ẩn tránh xa vòng danh lợi nơi quan trường. Ông quan này đang ôm cần đi câu cá nhưng tâm hồn nhà thơ như đang đắm chìm trong giấc mộng mùa thu. Thế rồi bỗng chợt tỉnh trở về thực tại và thấy “Cá đâu đớp động dưới chân bèo". Cảnh vật thu, trời thu cứ thật êm đềm cứ thật vắng lặng giống như chính nỗi lòng của nhà thơ, đó là một sự cô đơn, một sự trống vắng khó có thể nói lên lời. Tâm trạng đó như đã nhuốm màu cảnh vật mùa thu thật đẹp, thật sinh động biết bao nhiêu.

Nguyễn Khuyến như thật tài tình khi ông cũng đã sử dụng âm thanh tiếng cá “đớp động dưới chân bèo" tuy nhẹ thôi nhưng đã làm nổi bật khung cảnh tịch mịch của chiếc ao thu. Có lẽ rằng chính cảnh vật như luôn luôn quấn quýt với tình người. Thêm với đó thì thiên nhiên đối với Nguyễn Khuyến như một bầu bạn tri kỉ của mình. Chính ông cũng đã trang trải tình cảm, gửi gắm tâm hồn, đồng thời như đã tìm lời an ủi ở thiên nhiên, ở sắc vàng của lá thu tìm mùa thu ở ở màu “xanh ngắt” của bầu trời thu, rồi có ở làn “sóng biếc” trên mặt ao thu “lạnh lẽo”…

Xem thêm:  Cảm nhận về “Nỗi thương mình”

Tóm lại bài thơ "Câu cá mùa thu” được biết đến chính là một bài thơ tả cảnh ngụ tình rất đặc sắc của Nguyễn Khuyến. Thêm với đó thì cảnh sắc mùa thu quê hương được miêu tả bằng những gam màu đậm nhạt khác nhau để nói lên vẻ đẹp của mùa thu. Không chỉ dừng lại ở đó thì Nguyễn Khuyến còn sử dụng các nét vẽ xa gần, tinh tế gợi cảm. Thế rồi chính cái âm thanh của tiếng lá rơi đưa "vèo” trong làn gió thu, tiếng cá “đớp động” chân bèo gợi liên tưởng cho chúng ta cảm nhận được đó là nét dân dã, nét đẹp của một sự thân thuộc nơi đồng quê. Tất cả như đã khơi gợi trong lòng chúng ta bao koài niệm đẹp về quê hương đất nước Việt Nam.

Thêm với đó chính là phần nghệ thuật gieo vần của Nguyễn Khuyến rất độc đáo bởi chính vần "eo” dường như cũng đã đi vào bài thơ rất tự nhiên thoải mái, để lại cho chúng ta những ấn tượng khó quên cho người đọc. Không chỉ dừng lại ở đó thì âm hưởng của những vần thơ như cuốn hút chúng ta qua các từ: trong veo – bé tẻo teo – đưa vèo – vắng- chân bèo.

Bạn biết không? Thơ chính là sự cách điệu tâm hồn và nhà thơ Nguyễn Khuyến yêu thiên nhiên mùa thu, ông yêu cả cảnh sắc đồng quê với tất cả tình quê nồng hậu. Nguyễn Khuyến xứng đáng là nhà thơ của làng cảnh Việt Nam. Khi người đọc bài thơ "Thu điếu”, "Thu vịnh”, “Thu ẩm” thì cũng đã khiến cho chúng ta yêu thêm mùa thu quê hương, khiến cho chúng ta như yêu thêm xóm thôn đồng nội, đất nước. Với Nguyễn Khuyên, tả mùa thu thêm yêu mùa thu đẹp cũng là yêu quê hương đất nước. Nhà thơ Nguyễn Khuyến là nhà thơ kiệt xuất đã chiếm một địa vị vẻ vang trong nền thơ ca cổ điển Việt Nam với nhiều tác phẩm và điển hình hơn cả chính là chùm 3 bài thơ Thu.

Minh Vũ

Ứng dụng VĂN MẪU TỔNG HỢP trên điện thoại với hơn 30k bài văn mẫu hay nhất, giải bài tập SGK, soạn văn đầy đủ chi tiết. Hãy tải App ngay để chúng tôi phục vụ bạn tốt hơn nhé!

Nếu thấy bài viết hay, hãy động viên và chia sẻ ban biên tập! Các bình luận không phù hợp sẽ bị cấm bình luận vĩnh viễn.

Loading...

Share this post